SIMMETRIK BLOKLI SHIFRLASH ALGORITMLARI

Authors

  • Xoliyorov Matyoqub Xurshid o‘g‘li O‘zbekiston milliy universiteti 2-kurs magistranti E-mail: xoliyorovmatyoqub@gmail.com Author

Keywords:

axborot xavfsizligi, shifrlash, deshifrlash, kriptografiya, simmetrik, blokli shifrlash

Abstract

Axborot xavfsizligiga ma’lumotlarning xavfsizligi va maxfiyligini ta’minlash uchun shifrlash va deshifrlash algoritmlarini qo‘llash orqali erishish mumkin, ayniqsa ular xavfsiz bo‘lmagan aloqa kanali orqali uzatilganda. Shifrlash - bu ruxsatsiz kirishning oldini olish va
ma’lumotlarning yaxlitligi va maxfiyligini ta’minlash uchun axborotni kodlash usuli bo‘lib, teskari jarayon deshifrlash deb ataladi. Barcha shifrlash algoritmlari ma’lumotlarni xavfsiz saqlashga qaratilgan; ammo ularning samaradorligi fayl hajmi, turi, murakkabligi va ishlatiladigan platforma kabi bir qancha omillarga qarab o‘zgaradi. Bundan tashqari, ba’zi shifrlash algoritmlari boshqalaridan ustun bo‘lsa-da, ular ma’lum bir hujumlarga nisbatan zaif ekanligi isbotlangan. Ushbu maqolada biz keng tarqalgan shifrlash algoritmlarining umumiy ko‘rinishini taqdim etamiz va ularning ichki ishlashini tushuntiramiz. 

Downloads

Download data is not yet available.

References

1. W. Stallings, “The principles and practice of cryptography and network security 7th edition, isbn 10: 0134444280,” Pearson Education, vol. 20, no. 1, p. 7, 2017.

2. W. Tuchman, A Brief History of the Data Encryption Standard. USA: ACM Press/AddisonWesley Publishing Co., 1997, Ch. 16, pp. 275–280.

3. N. Advani, C. Rathod, and A. M. Gonsai, “Comparative study of various cryptographic algorithms used for text, image, and video,” in Emerging Trends in Expert Applications and Security. Springer, 2019, pp. 393–399.

4. R. P. Adhie, Y. Hutama, A. S. Ahmar, M. Setiawan et al., “Implementation cryptography data encryption standard (des) and triple data encryption standard (3des) method in communication system based near field communication (nfc),” in Journal of Physics: Conference Series, vol. 954, no. 1. IOP Publishing, 2018, p. 012009.

5. J. Katz and Y. Lindell, Introduction to Modern Cryptography, ser. Chapman & Hall/CRC Cryptography and Network Security Series. CRC Press, 2014. [Online]. Available: Link.

6. J. Katz and Y. Lindell, Introduction to Modern Cryptography, ser. Chapman & Hall/CRC Crytography and Network Security Series. CRC Press, 2014. [Online]. Available: Link.

Downloads

Published

2025-10-20

How to Cite

Indexed & Abstracted In

Our articles are indexed and discoverable across leading academic databases worldwide