МАРКАЗИЙ ЎЗБЕКИСТОН КАВШ ҚАЙТАРУВЧИ ҲАЙВОНЛАР NEMATODIRUS АВЛОДИ ТУРЛАРИ ФАУНАСИ
Keywords:
Nematodirus, кавш қайтарувчи ҳайвонлар, фауна, Бухоро вилояти, ЎзбекистонAbstract
Ушбу тадқиқот Марказий Ўзбекистондаги уй кавш қайтарувчи ҳайвонлар (қўй, эчки ва қорамол)да паразитлик қилувчи Nematodirus Ransom, 1907 авлоди нематодаларининг фаунаси, тур таркиби ва тарқалиш хусусиятларини ўрганишга бағишланган. Бухоро вилоятининг Жондор, Олот, Қораулбозор, Қоракўл, Ромитан, Бухоро, Вобкент ва Ғиждувон туманларида 2025 йил давомида олиб борилган тўлиқ ва қисман гельминтологик текширувлар натижасида уй кавш қайтарувчиларда Nematodirus авлодига мансуб 9 та тур аниқланди. Морфологик тадқиқотлар замонавий оптик ускуналар ёрдамида
амалга оширилиб, таксономик қўлланмалар билан солиштирилди. Олинган натижалар минтақада Nematodirus турлари хилма-хиллиги юқори эканлигини кўрсатиб, уларнинг гельминтозлар эпизоотологиясида муҳим аҳамиятга эга эканини тасдиқлайди. Тадқиқот маълумотлари Ўзбекистон шароитида паразит нематодалар фаунасини янада чуқур ўрганиш ва ветеринария профилактика чораларини такомиллаштириш учун муҳим илмий асос бўлиб хизмат қилади.
Downloads
References
1. Азимов Д. А., Дадаев С. Д., Акрамова Ф. Д., Сапаров К. А. Гельминты жвачных животных Узбекистана. Ташкент: Фан, 2015. 224 с.
2. Боев С.Н., Соколова И.Б., Панин В.Я. Гельминты копытных животных Казахстана. – Т. 1. Алма-Ата, 1962.
3. Боев С.Н., Соколова И.Б., Панин Б.Я. Гельминты копытных животных Казахстана. Т.2. - Алма-Ата, 1963.
4. Ивашкин В. М., Двойнос Г. М. Определитель гельминтов лошадей. Киев: Наукова думка, 1984. 163 с.
5. Ивашкин В. М., Мухамадиев С. А. Определитель гельминтов крупного рогатого скота. М., 1981. 260 с.
6. Ивашкин и др. (1984, 1989),
7. Скрябин К. И. Методы гельминтологическихвскрытий позвоночных, включая человека.М., Л.: Изд. МГУ, 1928. 45 с.
8. Akramova F., Shakarbaev U., Mirzayeva A., Saidova S., Akbarova M., Uralova F., Hamrokulova Z., Ubbiniyazova J., Toremuratov M., Saparov K., Kaniyazov A., & Azimov D. Helminths of domestic and wild artiodactyls (Mammalia, Artiodactyla) in Uzbekistan. Biosystems Diversity,
2025. 33(1), e2514. https://doi.org/10.15421/012514
9. Anderson R.C. Nematode parasites of vertebrates: their development and transmission. CAB International, 2000. 650 p. https://doi.org/10.1079/9780851994215.0000
10. Domke A.V.M., Chartier C., Gjerde B., Leine N., Vatn S., & Stuen S. Prevalence of gastrointestinal helminths, lungworms and liver fluke in sheep and goats in Norway. Veterinary Parasitology, 2013. 194(1), P. 40–48. https://doi.org/10.1016/j.vetpar.2012.12.023
11. Nadler S.A., Hoberg E.P., Hudspeth D.S.S., & Rickard L.G. Relationships of Nematodirus species and Nematodirus battus Isolates (Nematoda: Trichostrongyloidea) Based on Nuclear Ribosomal DNA Sequences. The Journal of Parasitology, 2000. 86(3), P. 588-601.
https://doi.org/10.2307/3284877
12. Rossi P. Sur le genre Nematodirus ransom, 1907. Annales de Parasitologie Humaine et Comparée, 1983. 58(6), P. 557–581. https://doi.org/10.1051/parasite/1983586557
13. Tariq K.A., Chishti M.Z., Ahmad F., & Shawl A.S. Epidemiology of gastrointestinal nematodes of sheep managed under traditional husbandry system in Kashmir valley. Veterinary Parasitology, 2008. 158(1–2), P. 138–143. https://doi.org/10.1016/j.vetpar.2008.06.013
14. Van Wyk J.A., & Mayhew E. Morphological identification of parasitic nematode infective larvae of small ruminants and cattle: A practical lab guide. Onderstepoort J Vet Res, 2013. 80(1), P. 1



















