O‘ZBEK VA QORAQALPOQ TILLARIDA RANGLARNING LINGVOMADANIY TALQINI

Abstract

Rang bilan boǵ’liq urf-odatlar, ananalar, kundalik turmush hodisalari qadimgi kishilarning estetik tafakkuri to‘ǵrisida yorqin tasavvur beruvchi bir vositadir. Shu ma’noda oq rang semantikasiga aloqador haqiqatlar uning hayotda nima uchun shu qadar keng o‘rin egallaganligini, francuz olimi Nyutonning oq rangni bejiz spektrdagi bosh rang deb atamaganligiga ishora etadi. Oq rang kun yoruǵligining mifologik ekvivalenti bo‘lib, har doim ezgulik mazmuni kasb etgan, shuningdek, bu rang hayotbaxsh omillar – sut va buǵdoyni, chanqoqlikni bosuvchi, tanani pokiza qiluvchi – suvni, bulutlar, halollik, yoruǵlik kabilarni o‘zida ifoda etgan. Shu bois eng qadimgi davrlardanoq oq rang bilan ezgulik, ko‘payish va ilohiylik kabi xususiyatlar boǵlanadi.